Ukuzivocavoca Njengoba Ukhula

Thembelihle Zwane

24 August

Kungazwakala sengathi utshelwa nsuku zonke ngezinzuzo zokuzivocavoca nokuthi kungakusiza kanjani, ikakhulukazi ekuphileni isikhathi eside nangenjabulo. Kodwa iqiniso ukuthi njengoba ukhula, umzimba wakho uyaguquka. Ukuzivocavoca uneminyaka engu-30 kungase kube ngokuhluke kakhulu kunokuzivocavoca uneminyaka engu-50.

Njengoba ukhula, ungase uqale ubone umehluko phakathi nangemva kokuzivocavoca – ekuguqukeni komzimba, izicubu zomzimba, amandla, kanye nokulingana kwawo.

UDkt Hussain Al-Zubaidi, udokotela nomeluleki wezempilo kwa-Age UK, uthi: “Kufanele samukele ukuthi njengoba sikhula, siyokwehla ngokomzimba, lokho kuliqiniso kunoma ubani. Kodwa okubalulekile ukuthi lokho kwehla kwenzeka kanjani. Kubalulekile ukwazi ukuthi unamandla okulawula ukuguga, futhi kunokushintsha okuningi kunalokho abantu abakucabangayo.”

Ucwaningo olusanda kushicilelwa ku-BMJ Medicine lwalandelela imikhuba yokuzivocavoca yabantu abangu-110,000 (ontanga bezempilo) e-US iminyaka engaphezu kwengu-30. Lwathola ukuthi labo ababamba iqhaza ezinhlotsheni eziningi zokuzivocavoca babeneqhaza elincane kakhulu lokufa – phakathi kwe-13 kuya ku-41 wamaphesenti – kunabanye. Amahora ayisithupha okuzivocavoca okuncane noma amahora amathathu okuzivocavoca okunzima ngesonto kwakuyinani elihle kakhulu.

U-Angela Whitney, umeluleki womzimba, wahlushwa ngesifo somgogodla eneminyaka eyi-10. Ukuzivocavoca kwamsiza wakhula waba nomzimba oqinile. Njengomuntu omdala, ekuhambeni kwesikhathi wagcina eguqula imikhuba yakhe – kusuka ekugibeleni kwezintaba kuya ku-yoga, nasekubhukudeni olwandle – njengoba impilo yakhe yayiguquka nesimo sakhe empilweni.

UDkt Al-Zubaidi uthi ukulalela umzimba wakho kubalulekile. “Iqiniso ukuthi njengoba ukhula, ukuhlala uvocavoca kuba kubaluleke kakhulu. Ukuzivocavoca okunzima, uma kufaneleka izinga lakho lokuzivocavoca, kungasiza ukugcina amandla ezicubu, ubunzima bamathambo, kanye nempilo yenhliziyo.”

Ngobuhlungu obuhluphayo: akulona uphawu lokuthi umzimba uyaguga futhi kufanele umise ukuzivocavoca. “Ubuhlungu buvame ukuba uphawu lokungahambi, hhayi ukuguga komzimba. Ukunyakaza kusiza amalunga ahlale enesimonyo.” Uma umsebenzi othile, njengokugijima, unomthelela ongemuhle emalungeni akho, kungase kube yisikhathi sokuguqula umkhuba wakho.

Uthi labo abaphumelela kakhulu bayaqonda ukuthi kufanele bavumelane futhi basebenzele lokho umzimba nengqondo yabo ekutshela. Uma kuthile kunzima ukukwenza, cabanga: ngingakwenza kanjani lokhu ukuze ngifinyelele lapho?

Kubalulekile ukukhuluma nesazi sezemidlalo. Baningi abangakusiza uguqule imisebenzi yokuzivocavoca ukuze ihambisane nawe.

Ucwaningo lwango-2018 lwe-University of Birmingham nase-King’s College lwathola ukuthi abagibeli bamabhayisikili abangu-125 abaneminyaka engama-55 kuya kwengu-79, ababevocavoca njalo, abazange balahlekelwe izicubu noma amandla, futhi amasosha omzimba wabo ayesenza ama-T cell amaningi njengowomuntu osemusha. Lokhu kubukeza umqondo wokuthi ukuguga kwenza umuntu abe buthaka.

Abantu abahlala benempilo nabaqotho baye babukeke basemusha, futhi babe namandla amaningi. Ukuxhumana phakathi kokuzivocavoca nempilo yengqondo kucwaningiwe kahle. U-Angela, njengomeluleki wokumasa, uyabona ukuxhumana okujulile phakathi komzimba nengqondo. Uthanda i-Qigong, umkhuba wesiShayina odidiyela ukunyakaza, ukuzindla nokuphefumula.

Njengoba kusho u-Norman Lazarus, uSolwazi wase-King’s College, ukujabulela umsebenzi wakho wokuzivocavoca kubalulekile. ‘Thola umsebenzi wokuzivocavoca owuthandayo, endaweni ekulungele wena, futhi wenze umkhuba wokuzivocavoca ngokuvamile.’

Ubuhlungu akufanele buzitshwe. Uma uzwa ubuhlungu ngesikhathi uzivocavoca, khuluma nodokotela wakho noma umeluleki wezokuzivocavoca oqeqeshiwe.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *